ZAHIA ZIOUANI - nhạc trưởng
Zahia Ziouani – một hành trình nghệ thuật và nhân văn đặc biệt
Là nữ nhạc trưởng người Pháp có uy tín trên trường quốc tế, Zahia Ziouani được xem là một trong những gương mặt tiêu biểu của đời sống âm nhạc giao hưởng đương đại của Pháp. Bà không chỉ được ghi nhận bởi tài năng nghệ thuật xuất sắc mà còn bởi tầm nhìn nhân văn và cam kết bền bỉ trong việc thúc đẩy đối thoại văn hóa, cũng như lan tỏa âm nhạc hàn lâm đến đông đảo công chúng.
Năm 1998, khi mới tròn hai mươi tuổi, bà sáng lập Dàn nhạc Giao hưởng Divertimento và đảm nhiệm vai trò Giám đốc âm nhạc. Trong suốt hơn hai mươi lăm năm qua, dưới sự dẫn dắt của bà, Divertimento không ngừng phát triển và nhanh chóng trở thành một trong những dàn nhạc giao hưởng uy tín hàng đầu tại Pháp, đồng thời ghi dấu ấn trên trường quốc tế thông qua nhiều dự án nghệ thuật mang tinh thần đổi mới, chất lượng nghệ thuật cao và định hướng tiếp cận cộng đồng rõ nét.
Năm 2007, Zahia Ziouani được bổ nhiệm làm nữ nhạc trưởng khách mời đầu tiên của Dàn nhạc Giao hưởng Quốc gia Algeria, đánh dấu một cột mốc quan trọng trong sự nghiệp quốc tế của bà. Bên cạnh đó, bà từng giữ vai trò Phó nhạc trưởng của Dàn nhạc Densités 93 và thường xuyên cộng tác với nhiều nghệ sĩ độc tấu danh tiếng tại các sân khấu lớn ở châu Âu và trên thế giới.
Một dấu son nổi bật trong sự nghiệp của Zahia Ziouani là việc bà chỉ huy dàn nhạc trong Lễ bế mạc Thế vận hội Olympic Paris 2024 tại sân vận động Stade de France. Sự kiện mang tầm vóc toàn cầu này đã đưa bà trở thành một trong số rất ít nữ nhạc trưởng trên thế giới đảm nhiệm vai trò chỉ huy giao hưởng trước hàng chục nghìn khán giả trực tiếp và đông đảo công chúng quốc tế.
Song hành với sự nghiệp chỉ huy, Zahia Ziouani theo đuổi một chiến lược dấn thân văn hóa – giáo dục dài hạn và có chiều sâu. Năm 2008, bà sáng lập Học viện Divertimento (Divertimento Academy) nhằm đào tạo các nhạc sĩ trẻ trong lĩnh vực biểu diễn dàn nhạc. Là Giám đốc của Liên hoan âm nhạc Classiq’ tại Stains, bà đồng thời triển khai nhiều chương trình đào tạo, hợp tác với các cơ sở giáo dục để góp phần dân chủ hóa âm nhạc giao hưởng. Hành trình nghệ thuật đầy cảm hứng ấy đã trở thành chất liệu cho bộ phim Divertimento (2023) của đạo diễn Marie-Castille Mention-Schaar, được công chúng và giới phê bình đánh giá cao như một biểu tượng của cơ hội bình đẳng và sự giải phóng con người thông qua âm nhạc.
Sự nghiệp âm nhạc của Zahia Ziouani đã được ghi nhận bằng nhiều huân chương cao quý của nước Cộng hòa Pháp, trong đó có Huân chương Công trạng Quốc gia (cấp Chỉ huy) và Huân chương Văn học và Nghệ thuật (cấp Sĩ quan và Hiệp sĩ). Những danh hiệu này không chỉ tôn vinh chất lượng nghệ thuật trong lao động sáng tạo của bà mà còn ghi nhận những đóng góp bền bỉ cho sự phát triển văn hóa và bình đẳng trong tiếp cận nghệ thuật.
Bài viết nổi bật
DÀN NHẠC GIAO HƯỞNG VIỆT NAM CÔNG BỐ MÙA DIỄN NĂM 2026
Dàn nhạc Giao hưởng Việt Nam (VNSO) trân trọng công bố 10 chương trình Hòa nhạc đặt vé trước (Subscription Concert Series) và một số chương trình khác năm 2026, diễn ra tại Phòng Hòa nhạc Lớn – Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam.
TỪ ROCOCO, QUA BÃO TÁP VÀ XUNG KÍCH ĐẾN LÃNG MẠN HOÀ NHẠC ĐẶT VÉ TRƯỚC SỐ 180 - HÀNH TRÌNH NGHỆ THUẬT KÉO DÀI 2 THẾ KỶ
Giao hưởng số 44 của Haydn, Biến tấu trên chủ đề Rococo và Giao hưởng số 5 Mi thứ của Tchaikovsky - ba tác phẩm ở của hai tác giả lớn của thế kỷ 18-19, đều tựu chung những nét tinh hoa nhất của nghệ thuật Rococo, Sturm und Drang và Lãng mạn. Theo dõi ba tác phẩm này, ta có thể thấy rõ quá trình chuyển dịch thẩm mỹ từ vẻ đẹp cân bằng và trang trí sang thế giới hướng nội sâu sắc và kịch tính của âm nhạc giao hưởng châu Âu.
HAYDN - CON NGƯỜI KHI PHỤC VỤ CHỦ NHÂN VÀ KHI ĐƯỢC LÀ CHÍNH MÌNH
Haydn vẫn là người phải đi phục vụ người khác, nên ta có thể nghe âm nhạc của ông trước những năm 1768 còn rất yên ả dễ chịu đúng chất quý tộc nhàn tản. Đó là một Haydn ở tư cách người phụ trách âm nhạc cho gia tộc Eszterházy, nhưng còn một Haydn được tự do đưa những cảm xúc khác của riêng mình vào âm nhạc thì ta phải tìm đến khối sáng tác của ông những năm 1768–1773, một giai đoạn đặc thù nổi tiếng. Đây là thời kỳ Haydn viết nhiều tác phẩm mang màu sắc kịch tính, dữ dội, u tối – rất khác với phong cách cân bằng của ông trước và sau đó.
P. I. TCHAIKOVSKY: GIAO HƯỞNG SỐ 5 MI THỨ, OP.64
Nếu bản giao hưởng số 5 của Beethoven là Định mệnh gõ cửa, thì bản giao hưởng số 5 của Tchaikovsky có lẽ là nỗ lực thoát ra khỏi Định mệnh ấy. Hình tượng “Định mệnh” cũng được Tchaikovsky gói gọn vào một mô-típ – chủ đề chung đi xuyên suốt cả 4 chương của bản Giao hưởng số 5. Chủ đề về định mệnh cũng là những gì Tchaikovsky đã trăn trở suốt nhiều năm.
Tin tức liên quan
J. OFFENBACH – OVERTURE “ORPHÉE VÀO ĐỊA PHỦ”
Năm 1858, Offenbach dựng operetta dài đầu tiên của mình, Orphée aux Enfers ("Orphée vào cõi địa phủ"), đến nay vẫn là một trong những tác phẩm nổi tiếng nhất của ông. Offenbach chỉ dựa trên truyền thuyết đó mà xây dựng nên một cốt truyện mang tính chất đả kích: trong phiên bản operetta của ông, Orphée không phải là con trai của thần Apollo mà chỉ là một thầy giáo violin, khi vợ bị Diêm vương bắt mất thì vui mừng vì được thoát khỏi cuộc hôn nhân không tình yêu, nhưng rồi vì ràng buộc đạo đức mà phải lên đường đi giải cứu nàng.
JOHN ADAMS – SHORT RIDE IN A FAST MACHINE: ÂM NHẠC TỐI GIẢN
Âm nhạc tối giản là một dòng nghệ thuật âm nhạc, một dạng thực hành sáng tác xuất hiện từ nửa cuối thế kỷ 20. Một trong những đại diện tiêu biểu của phong cách tối giản trong âm nhạc là John Coolidge Adams (sinh năm 1947) là một nhà soạn nhạc và nhạc trưởng người Mỹ. “Short Ride in a Fast Machine” là một sáng tác đầy cảm hứng tươi sáng viết cho dàn nhạc, được hoàn thành vào năm 1986. Tác giả tự gọi tác phẩm là “nhạc hiệu cho dàn nhạc” (“fanfare for orchestra”), có khi ông nói bản nhạc như thể mô tả cảm giác phấn khích khi ngồi vào một chiếc ô tô thể thao siêu tốc.
PQ PHAN - THƠ VÀ MÚA CONCERTANTE
Thơ và múa concertante cho độc tấu dương cầm và dàn nhạc thính phòng (2017-18) viết tặng cho nghệ sỹ dương cầm Jean-Louis Haguenauer. Tác phẩm có hai phần trình diễn liên tục, đề cao chiều sâu nội tâm và cả tính cách bên ngoài của Jean-Louis. Tác phầm Thơ và múa concertante thể hiện tinh thần mỹ thuật của Việt Nam
GABRIEL FAURÉ – CONCERTO VIOLIN RE THỨ, OP. 14
Gabriel Urbain Fauré (1845 - 1924) là nhà soạn nhạc, nghệ sỹ organ, nghệ sỹ piano và nhà sư phạm âm nhạc nổi bật của Pháp. Ông là một trong những nhà soạn nhạc Pháp hàng đầu trong thế hệ của mình, và phong cách âm nhạc của ông đã ảnh hưởng đến nhiều nhà soạn nhạc thế kỷ 20. Bản Concerto Violin cung Re thứ, op. 14 là một tác phẩm ít người biết tới của Gabriel Fauré.